अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा विश्वव्यापी रूपमा लगाइएका भन्सार महसुलहरूलाई खारेज गरिदिएपछि अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार बजारमा नयाँ तरंग उत्पन्न भएको छ । अदालतको यस फैसलासँगै उत्पन्न भएको अन्योल र त्यसलगत्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले चालेका नयाँ कदमका बीच युरोपेली संघ (इयू) ले अमेरिकासँग गम्भीर चासो व्यक्त गरेको छ । इयूले गत वर्ष अमेरिकासँग गरिएको द्विपक्षीय व्यापार सम्झौताको पूर्ण र इमान्दारिताका साथ पालना गर्न अमेरिकालाई कडा आग्रह गरेको छ ।
यसै सन्दर्भमा युरोपेली संघले आइतबार एक विशेष विज्ञप्ति जारी गर्दै सर्वोच्च अदालतको निर्णयपछि अमेरिका अब कुन बाटोमा अगाडि बढ्छ भन्ने विषयमा ‘पूर्ण स्पष्टता’ दिन माग गरेको छ ।
युरोपेली आयोगले हालको अस्थिर अवस्थाले ट्रान्सअटलान्टिक (अमेरिका र युरोपबीचको) व्यापार तथा लगानीलाई गम्भीर असर पुर्याइरहेको दाबी गरेको छ । आयोगका अनुसार दुई पक्षबीचको व्यापार न्यायोचित, सन्तुलित र पारस्परिक रूपमा लाभदायक हुनुपर्नेमा हाल विकसित घटनाक्रमले त्यसका लागि अनुकूल वातावरण निर्माण गर्न सकेको छैन ।
अदालतले भन्सार खारेज गर्ने निर्णय गरेलगत्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो कार्यकारी अधिकार प्रयोग गर्दै सबै प्रकारका आयातित वस्तुहरूमा अस्थायी रूपमा १० प्रतिशत भन्सार महसुल लगाउने नयाँ घोषणा गरेका थिए । परिस्थितिलाई थप जटिल बनाउँदै, उक्त घोषणाको २४ घण्टा नबित्दै ट्रम्प प्रशासनले सो भन्सार दरलाई बढाएर १५ प्रतिशत पुर्याएको छ । ट्रम्पको यो अप्रत्याशित कदमले विश्व बजारमा ठूलो अनिश्चितता र सन्त्रास बढाएको युरोपेली आयोगले ठहर गरेको छ ।
विगतलाई फर्केर हेर्दा, गत वर्ष मात्रै युरोपेली संघ र अमेरिकाबीच एक महत्वपूर्ण व्यापार सम्झौता सम्पन्न भएको थियो, जसले लामो समयदेखिको व्यापारिक तनावलाई केही हदसम्म कम गरेको थियो । उक्त सम्झौताअनुसार अधिकांश युरोपेली वस्तुहरूमा अमेरिकी भन्सार दर १५ प्रतिशतमा सीमित गरिएको थियो भने विमान र यसका स्पेयर पार्ट्सजस्ता विशिष्ट र महत्त्वपूर्ण उत्पादनहरूमा शून्य भन्सार दरको व्यवस्था गरिएको थियो ।
सोही सम्झौताको मर्म अनुरूप युरोपेली संघले पनि अमेरिकी उत्पादनहरूलाई आफ्नो बजारमा सहज पहुँच दिएको थियो । इयूले धेरै अमेरिकी वस्तुहरूमा लाग्दै आएको आयात शुल्क पूर्ण रूपमा हटाउने र अमेरिकाले चालेका कुनै पनि कदमको विरुद्धमा उच्च भन्सार महसुल लगाएर प्रतिशोध नलिने प्रतिबद्धता जनाएको थियो। तर, अहिले ट्रम्प प्रशासनले एकतर्फी रूपमा अघि सारेका नयाँ भन्सार नीतिहरूले उक्त सम्झौताको औचित्यमाथि नै प्रश्नचिह्न खडा गरिदिएको छ । यसले गर्दा आगामी दिनमा अमेरिका र युरोपबीच फेरि नयाँ व्यापार युद्ध सुरु हुन सक्ने आशङ्का विश्व अर्थतन्त्रका विश्लेषकहरूले गर्न थालेका छन् ।
