पोर्चुगल — अष्ट्रेलिया, फ्रान्स र स्पेनजस्ता देशहरूले बालबालिकालाई डिजिटल लतबाट जोगाउन कडा कदम चालिरहँदा अब पोर्चुगलले पनि त्यस्तै बाटो रोजेको छ । पोर्चुगल सरकारले १८ वर्ष मुनिका बालबालिका र किशोरकिशोरीहरूका लागि सामाजिक सञ्जालको प्रयोगमा कडा नियम लगाउने तयारी गरेको छ । आज संसदमा पेस हुन लागेको र अनुमोदन हुने निश्चित प्रायः देखिएको यो विधेयकले १३ वर्ष मुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाउनेछ । नियम उल्लंघन गर्ने कम्पनीहरूलाई २० लाखसम्मको भारी जरिवाना हुन सक्ने कडा व्यवस्था पनि यसमा प्रस्ताव गरिएको छ ।
यो नयाँ कानुनको मुख्य उद्देश्य बालबालिकालाई डिजिटल दुनियाँको नकारात्मक असरबाट जोगाउनु हो । विधेयक अनुसार १३ वर्ष मुनिका बालबालिकाले कुनै पनि हालतमा सामाजिक सञ्जाल चलाउन पाउने छैनन् । तर, १३ देखि १६ वर्ष उमेर समूहका किशोरकिशोरीहरूको हकमा भने केही लचकता अपनाइएको छ । उनीहरूले सामाजिक सञ्जाल चलाउन चाहेमा अभिभावकको अनुमति अनिवार्य लिनुपर्नेछ । यो अनुमति मौखिक भएर मात्र पुग्दैन, यसका लागि ‘डिजिटल मोबाइल की’ प्रणालीमार्फत अभिभावकले आधिकारिक रूपमा सहमति जनाएको प्रमाणित हुनुपर्नेछ ।
पोर्चुगलका प्रमुख दलहरू पीएसडी (PSD) र पीएस (PS) दुवैले यो कानुनको आवश्यकतालाई महसुस गरेका छन् । विगत दुई दशकमा बालबालिकाहरू हुर्कने, सामाजिकीकरण हुने र सञ्चार गर्ने तरिकामा आएको अस्वाभाविक परिवर्तनले उनीहरूको मानसिक र सामाजिक स्वास्थ्यमा असर पारेको निष्कर्ष दलहरूको छ । उनीहरूका अनुसार, पूर्वतयारी र नियमन बिना नै बालबालिकाहरू डिजिटल दुनियाँमा प्रवेश गर्दा त्यसको मनोवैज्ञानिक मूल्य चुकाउनु परिरहेको छ । तसर्थ, यो विधेयकले सामाजिक सञ्जाल मात्र नभई अनलाइन सट्टेबाजी, भिडियो सेयरिङ प्लेटफर्म र च्याटिङ एपहरूलाई समेत नियमनको दायरामा ल्याउनेछ ।
यो कानुन लागू भएपछि १६ वर्ष मुनिका बालबालिकाको व्यक्तिगत डाटा वा जानकारी संकलन गर्न कम्पनीहरूलाई प्रतिबन्ध लाग्नेछ । यद्यपि, सरकारले शिक्षा र सञ्चारको आवश्यकतालाई भने ध्यानमा राखेको छ । इमेल सेवा, बालबालिकाको सिकाइका लागि बनाइएका शैक्षिक एपहरू, र स्वास्थ्य वा शिक्षासँग सम्बन्धित सरकारी जानकारी दिने प्लेटफर्महरूलाई भने यो प्रतिबन्ध लाग्ने छैन । बालबालिकाको सुरक्षालाई केन्द्रमा राखेर ल्याइएको यो कानुनले डिजिटल प्लेटफर्महरूलाई अब अझ बढी जिम्मेवार बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
