पोर्चुगल — पोर्चुगलले राज्य सुधार र डिजिटल रूपान्तरणको क्षेत्रमा ऐतिहासिक सफलता हासिल गर्दै आफूलाई विश्वकै अग्रणी राष्ट्रको रूपमा स्थापित गरेको छ । आर्थिक सहयोग तथा विकास संगठन (ओईसीडी) ले सार्वजनिक गरेको ‘डिजिटल सरकार सूचकांक २०२५’ मा पोर्चुगल तेस्रो स्थानमा उक्लिएको छ । सन् २०२३ को सूचकांकमा ११ औं स्थानमा रहेको पोर्चुगलले छोटो समयमै गरेको यो प्रगतिले डिजिटल शासनमा उसको नेतृत्वलाई थप सुदृढ बनाएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको यस मूल्याङ्कनले पोर्चुगलको डिजिटल रणनीति, राज्य प्रणालीको सरलीकरण, डेटाको बुद्धिमानी प्रयोग र नागरिक केन्द्रित सार्वजनिक सेवाहरूको उत्कृष्ट तालमेललाई पुष्टि गरेको छ । कुल ८६ प्रतिशत अङ्क प्राप्त गर्दै पोर्चुगल उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने विश्वका शीर्ष दस देशहरूको सूचीमा अटाएको छ । ओईसीडीको अध्ययनले विशेषगरी सुरुवाती चरणदेखि नै डिजिटल सेवाहरूको निर्माण गर्ने, सही निर्णय लिन डेटाको अधिकतम प्रयोग गर्ने, प्रणालीहरूबीच आपसी सञ्चार सुनिश्चित गर्ने र नागरिकलाई सार्वजनिक नीतिको केन्द्रविन्दुमा राख्ने सरकारहरूलाई उच्च मूल्याङ्कन गरेको छ ।
विभिन्न आयामहरूको मूल्याङ्कनमा पोर्चुगलले उत्कृष्ट नतिजा ल्याएको छ । ‘प्लेटफर्मको रूपमा सरकार’ आयाममा ९३ प्रतिशत अङ्क ल्याई पोर्चुगल अग्रस्थानमा रहेको छ । यो सफलता साझा डिजिटल पूर्वाधारमा गरिएको लगानी, प्रणालीहरूबीचको अन्तरसञ्चालनशीलता र सार्वजनिक निकायहरूबीच सुरक्षित जानकारी आदानप्रदानको परिणाम हो । यसले डिजिटल पहिचान र क्लाउड पूर्वाधार जस्ता साझा सेवाहरूको स्केलेबल र कुशल वितरणलाई सुनिश्चित गरेको छ । यसैगरी, सार्वजनिक नीतिहरूमा डिजिटल शासनको पूर्ण एकीकरणलाई जनाउने ‘डिजाइनद्वारा डिजिटल’ आयाममा पोर्चुगलले ९६ प्रतिशतको उच्च अङ्क प्राप्त गरेको छ ।
यसका साथै ‘प्रयोगकर्ता-उन्मुख’ आयाममा ९४ प्रतिशत र ‘सक्रिय’ आयाममा ९१ प्रतिशत अङ्क प्राप्त हुनुले पोर्चुगलको व्यक्तिगत सेवा प्रदान गर्ने र नवीन प्रविधिको प्रयोगबाट नागरिकका आवश्यकताहरू पहिल्यै अनुमान गर्न सक्ने क्षमतालाई झल्काउँछ । सार्वजनिक प्रशासनमा सेवाहरूको बढ्दो माग, छिटो प्रतिक्रियाको दबाब र डेटा सुरक्षाको सुनिश्चितता जस्ता चुनौतीपूर्ण अवस्थामा पनि पोर्चुगलले यो लोभलाग्दो प्रदर्शन गरेको हो ।
यस प्रविधियुक्त रूपान्तरणलाई दिगो बनाउन पोर्चुगल सरकारले बलियो संरचना तयार पारेको छ । नागरिक र व्यवसायहरूले एउटै विवरण बारम्बार बुझाउनु नपरोस् भन्नका लागि ‘एक पटक मात्र’ सिद्धान्त लागू गरिएको छ भने सम्पूर्ण सार्वजनिक सेवाहरूको लागि ‘gov.pt’ नामक एकीकृत सिंगल पोर्टल सञ्चालनमा ल्याइएको छ । ‘पहिले सरलीकृत गर्नुहोस्, त्यसपछि डिजिटलाइज गर्नुहोस्’ भन्ने मूल मन्त्रमा आधारित सन् २०३० सम्मको राष्ट्रिय डिजिटल रणनीतिले पोर्चुगललाई थप सरल, एकीकृत र पारदर्शी राज्य बनाउने स्पष्ट दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेको छ ।
