लिस्बनको आन्जुसस्थित एआईएमए (पहिलेको सेफ) कार्यालय अगाडि हरेक दिन देखिने लामो लाइन कुनै जात्रा वा उत्सवका लागि होइन, यो त परदेशमा आफ्नो वैधानिकता प्रमाणित गर्न सङ्घर्ष गरिरहेका आप्रवासीहरूको दैनिकी हो । घाम उदाउनु भन्दा धेरै अघि, बिहान ४ वा ५ बजेदेखि नै सेवाग्राहीहरू सडक पेटीमा लामबद्ध हुन थाल्छन् । जाडो, गर्मी वा वर्षाको पर्वाह नगरी उनीहरू घण्टौं उभिरहन्छन् । यो भीडमा नेपाली लगायत दक्षिण एसियाली, अफ्रिकी र दक्षिण अमेरिकी मूलका हजारौं आप्रवासीहरू देखिन्छन् ।
पोर्चुगलमा वैधानिक रूपमा बसोबास गर्न, काम गर्न र भविष्यमा युरोपका अन्य देशहरूमा यात्रा गर्नका लागि ‘आवासीय अनुमति पत्र’ वा जसलाई सामान्य बोलीचालीमा ‘कार्ड’ भनिन्छ, त्यो अत्यावश्यक हुन्छ ।
पोर्चुगल सरकारले आप्रवासन प्रणालीमा सुधार गर्न भन्दै पुरानो संस्था ‘सेफ’ लाई विघटन गरेर नयाँ संस्था ‘एआईएमए’ स्थापना गरेको थियो । तर, व्यवस्थापनमा भएको ढिलासुस्ती र पुराना फाइलहरूको चाङले गर्दा सेवाग्राहीहरूले समयमै सेवा पाउन सकेका छैनन् ।
अनलाइन प्रणालीबाट अपोइन्टमेन्ट (समय) पाउन लगभग असम्भव जस्तै भएपछि र फोन सम्पर्क नभएपछि, आफ्नो समस्या सुनाउन र समाधान खोज्न सेवाग्राहीहरू भौतिक रूपमै कार्यालय धाउन बाध्य भएका हुन् । धेरैजसो मानिसहरू आफ्नो फाइल हराएको डरले वा प्रक्रिया कहाँ पुग्यो भनेर बुझ्नकै लागि पनि यो कष्टकर लाइनमा बस्न विवश छन् ।
आन्जुसको यो कार्यालय आप्रवासी मामिलाहरूको मुख्य केन्द्र हो । यहाँ सेवाग्राहीहरू मुख्यतया निम्न सेवाहरू लिनका लागि लाइन लाग्ने गर्दछन् ।
सबैभन्दा प्रमुख कारण भनेको बायोमेट्रिक विवरण दर्ता हो । जसको फाइल स्वीकृत भएको छ, उनीहरूले आफ्नो औंठाछाप र तस्बिर खिचाउनका लागि यहाँ आउनुपर्छ । यो प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्र उनीहरूको हातमा आवासीय अनुमति पत्र (रेसिडेन्सी कार्ड) पर्छ ।
दोस्रो ठूलो जमात आवासीय कार्ड नवीकरण गर्न आउनेहरूको हुन्छ । जसको कार्डको म्याद सकिएको छ, उनीहरूले नयाँ कार्ड नपाउँदासम्म कानुनी जटिलता भोग्नुपर्ने हुन्छ, त्यसैले उनीहरू म्याद थप्नका लागि लाइनमा बस्छन् ।
तेस्रो, कागजातमा भएको त्रुटि सच्याउन र अपूर्ण कागजात बुझाउन पनि मानिसहरू यहाँ आउँछन् । धेरैजसो आप्रवासीहरूको नाम, जन्ममिति वा राहदानी नम्बर बिग्रिएको हुन्छ, जसलाई सच्याउन एआईएमए अधिकारीसँग प्रत्यक्ष भेट्नुको विकल्प कमै हुन्छ ।
यसका साथै, पारिवारिक मिलनका लागि निवेदन दिएकाहरू र लामो समयदेखि फाइल ‘पेन्डिङ’ मा रहेकाहरू आफ्नो मुद्दाको सुनुवाइ होस् भनेर जानकारी लिन पनि त्यहाँ पुग्ने गर्छन् । अनलाइन पोर्टलमा सही जानकारी अपडेट नहुँदा वा अपोइन्टमेन्टको इमेल नआउँदा धेरैजसो मानिसहरू “केही खबर पाइन्छ कि” भन्ने आशामा त्यो लामो लाइनमा उभिन्छन् ।
आन्जुसको एआईएमए कार्यालय अगाडिको यो भीड पोर्चुगलको आप्रवासन प्रणालीमा देखिएको वर्तमान चुनौतीको ज्वलन्त उदाहरण हो । प्रविधिको युगमा पनि सामान्य जानकारी लिन वा औंठाछाप लगाउनका लागि रातभर लाइन बस्नुपर्ने बाध्यताले आप्रवासीहरूले भोगिरहेको सास्तीलाई उजागर गर्दछ ।
