ब्रुसेल्स (युरोप) — युरोपेली आयोगले जिब्राल्टर र युरोपेली संघ (ईयू) बीचको भावी सम्बन्धलाई व्यवस्थित गर्न एउटा महत्त्वपूर्ण कोशेढुङ्गा पार गरेको छ । सन् २०२० मा बेलायत र ईयूबीच हस्ताक्षर भई २०२१ देखि लागू भएको ‘व्यापार र सहयोग सम्झौता’ (TCA) ले जिब्राल्टरलाई समेट्न सकेको थिएन, जसका कारण यस क्षेत्रको कानुनी हैसियत र सीमा व्यवस्थापनमा एक प्रकारको रिक्तता पैदा भएको थियो ।
आयोगको पछिल्लो प्रस्तावले सोही रिक्ततालाई पूर्ति गर्दै ईयू र संयुक्त अधिराज्यबीचको समग्र कानुनी रूपरेखालाई पूर्णता दिने लक्ष्य राखेको छ ।
समृद्धि र साझा हितको खोजी
यस प्रस्तावित सम्झौताको भित्री मर्म भनेकै जिब्राल्टर र त्यस वरपरको सम्पूर्ण क्षेत्रको आर्थिक भविष्यलाई सुरक्षित गर्नु हो । ब्रेक्जिटपछिको बदलिँदो परिस्थितिमा जिब्राल्टर र स्पेनबीचको सम्बन्धलाई कसरी सहज बनाउने भन्ने चुनौतीलाई यसले सम्बोधन गर्न खोजेको छ । सम्झौताको मुख्य उद्देश्य स्पेन र जिब्राल्टरको सिमानामा रहेका भौतिक अवरोधहरूलाई पूर्ण रूपमा हटाउनु हो । यसले गर्दा मानिसहरूको आवतजावत र वस्तुहरूको ढुवानीमा हुने झन्झटिलो प्रक्रिया अन्त्य हुनेछ, जसले स्थानीय व्यापार र जनजीवनमा प्रत्यक्ष सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ ।
सुरक्षा र नियमनमा सन्तुलन
सीमा अवरोधहरू हटाउने कुरा गरिरहँदा युरोपेली आयोगले सुरक्षाका पाटाहरूलाई पनि उत्तिकै प्राथमिकता दिएको छ। यो सम्झौताले ईयूको सेन्जेन क्षेत्रको सुरक्षा, एकल बजारको अखण्डता र भन्सार संघको सुरक्षालाई पूर्ण रूपमा प्रत्याभूत गर्नेछ । यो एक प्रकारको सन्तुलित व्यवस्था हुनेछ, जहाँ एकातिर खुला सिमानाको सुविधा हुनेछ भने अर्कोतिर ईयूका कडा नियमहरूको पालना पनि सुनिश्चित गरिनेछ । यसले जिब्राल्टरलाई युरोपेली आर्थिक प्रणालीसँग नजिक ल्याउँदै बेलायतको सार्वभौमसत्तालाई पनि सम्मान गर्ने एक जटिल तर प्रभावकारी बाटो तय गर्नेछ ।
आयोगले आफ्ना प्रस्तावहरू बुझाएसँगै अब यो बल युरोपेली परिषद्को कोर्टमा पुगेको छ । परिषद्ले यी प्रस्तावहरूमाथि छलफल गरी स्वीकृति दिएपछि मात्र सम्झौताले कानुनी रूप पाउनेछ र हस्ताक्षरको प्रक्रिया अघि बढ्नेछ । यो सहमति केवल व्यापारिक सम्झौता मात्र नभई दशकौँदेखिको सीमा विवाद र मानिसहरूको जीवनस्तरसँग जोडिएको विषय भएकाले यसलाई कूटनीतिक वृत्तमा निकै चासोका साथ हेरिएको छ ।
अन्ततः, यो कदमले जिब्राल्टरका बासिन्दाहरूलाई अनिश्चितताबाट मुक्त गराई स्थायित्व र सहकार्यको नयाँ युगमा प्रवेश गराउने विश्वास गरिएको छ ।
