लिस्बन (पोर्चुगल) — पोर्चुगलमा आइतबार, जनवरी १८ मा भएको राष्ट्रपति निर्वाचनको पहिलो चरणमा कुनै पनि उम्मेदवारले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न नसकेपछि अब मुलुक दोस्रो चरणको निर्वाचन तर्फ धकेलिएको छ ।
निर्वाचन आयोगको प्रारम्भिक नतिजा अनुसार मुख्य प्रतिस्पर्धीहरू कसैले पनि ५० प्रतिशतको जादुई आँकडा पार गर्न सकेनन् । यससँगै आगामी फेब्रुअरी ८ मा हुने दोस्रो चरणको मतदानले पोर्चुगलको नयाँ राष्ट्राध्यक्षको फैसला गर्ने निश्चित भएको छ ।
पहिलो चरणको निर्वाचनमा सेन्टर-लेफ्ट समाजवादी उम्मेदवार एन्टोनियो जोसे सेगुरो करिब ३१ प्रतिशत मतका साथ अग्रस्थानमा रहन सफल भएका छन् ।
उनलाई कडा टक्कर दिँदै अति-दक्षिणपन्थी विचारधारा बोकेको ‘चेगा’ (Chega) पार्टीका नेता आन्द्रे भेन्चुरा करिब २४ देखि २७ प्रतिशत मतसहित दोस्रो स्थानमा आएका छन् । पोर्चुगलको लोकतान्त्रिक इतिहासमा अति-दक्षिणपन्थी उम्मेदवार राष्ट्रपति निर्वाचनको दोस्रो चरणमा पुगेको यो पहिलो पटक हो, जसले युरोपेली राजनीतिमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ ।
यस पटकको निर्वाचनमा मतदाताको उत्साह भने तुलनात्मक रूपमा कम देखिएको छ । सन् २००६ यताकै सबैभन्दा कम मतदान दर (करिब ४३.६६%) रेकर्ड गरिएको यस चुनावलाई राजनीतिक विश्लेषकहरूले मतदातामा छाएको नैराश्यता वा राजनीतिक परिवर्तनप्रतिको संशयका रूपमा लिएका छन् ।
पोर्चुगलको इतिहासमा ४० वर्षपछि पहिलो पटक राष्ट्रपति चयनका लागि दोस्रो चरणको मतदान हुन लागेको हो । यसअघि सन् १९८६ मा मारियो सोरेस र डियोगो फ्रेटास डो अमरलबीच यस्तै प्रतिस्पर्धा भएको थियो ।
दोस्रो चरणको निर्वाचनका लागि अबको तीन हप्ता निकै निर्णायक मानिएको छ । कानुनी प्रावधान अनुसार पहिलो चरणको अन्तिम नतिजा आधिकारिक रूपमा जनवरी २६ सम्ममा सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
त्यसलगत्तै उम्मेदवारहरूले करिब ७ देखि ११ दिनसम्म सघन चुनावी अभियान चलाउन पाउनेछन् । जनवरी २७ देखि फेब्रुअरी ६ सम्म चल्ने यो अभियानमा सेगुरोले लोकतन्त्र र उदारवादको रक्षा गर्ने मुद्दा उठाउने देखिएको छ भने भेन्चुराले अध्यागमन र प्रणालीगत सुधारका एजेन्डालाई प्रखर रूपमा लैजाने संकेत गरेका छन् ।
पोर्चुगलको संविधानको धारा १२७ बमोजिम, नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिले वर्तमान राष्ट्रपतिको कार्यकाल सकिएको भोलिपल्ट पदभार ग्रहण गर्नुपर्ने हुन्छ । वर्तमान राष्ट्रपति मार्सेलो रेबेलो डे सुसाको कार्यकाल आगामी मार्च ९ मा समाप्त हुँदैछ । सोही दिन नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिले संसद समक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरी आधिकारिक रूपमा कार्यभार सम्हाल्नेछन् ।
यो निर्वाचनले पोर्चुगलको भविष्यको राजनीतिक दिशा तय गर्ने मात्र नभई, युरोपमा बढ्दो दक्षिणपन्थी प्रभावको परीक्षण समेत गर्नेछ । सम्पूर्ण पोर्चुगाली जनता र अन्तर्राष्ट्रिय जगतको नजर अब फेब्रुअरी ८ को मतदान र त्यसले दिने नतिजामा केन्द्रित भएको छ ।
