पोर्चुगल — युरोपेली मुलुक पोर्चुगलमा यतिबेला राजनीतिक सरगर्मी ह्वात्तै बढेको छ । लामो समयदेखि सत्तामा रहेका वर्तमान राष्ट्रपति मार्सेलो रेबेलो डि सुसाको कार्यकाल सकिन लागेसँगै मुलुकले नयाँ अभिभावक खोजिरहेको छ । यही आउँदो आइतबार, अर्थात् २०२६ जनवरी १८ तारिखका दिन पोर्चुगलमा नयाँ राष्ट्रपतिको चयनका लागि मतदान हुँदैछ ।
वर्तमान संविधान अनुसार कुनै पनि व्यक्तिले लगातार दुई कार्यकालभन्दा बढी राष्ट्रपति पदमा रहन नमिल्ने भएकाले यसपटकको चुनावले पोर्चुगललाई नयाँ नेतृत्व दिने निश्चित छ, जसले गर्दा यो चुनावलाई ऐतिहासिक र महत्त्वपूर्ण मानिएको छ ।
यस पटकको चुनावी मैदानमा विभिन्न राजनीतिक विचारधारा बोकेका र स्वतन्त्र गरी करिब आधा दर्जनभन्दा बढी प्रभावशाली उम्मेदवारहरूले प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । प्रमुख प्रतिस्पर्धीहरूमा पोर्चुगलको जलसेनाका पूर्व प्रमुख (एडमिरल) हेनरिक गौभिया इ मेलो, जो कोभिड खोप अभियानको सफलताका कारण जनतामाझ निकै लोकप्रिय छन्, र सत्तारुढ सोसलिस्ट पार्टी (PS) का पूर्व नेता एन्टोनियो जोसे सेगुरोको नाम अग्रपंक्तिमा आउँछ । त्यसैगरी, सेन्टर-राइट (PSD) को समर्थन प्राप्त लुइस मार्केस मेन्डेस र आप्रवासन विरोधी कडा नीति लिएको अति दक्षिणपन्थी पार्टी ‘सेगा’ (Chega) का नेता आन्द्रे भेन्चुरा पनि बलियो दाबेदारका रूपमा देखिएका छन् । यसबाहेक, लिबरल इनिसिएटिभ र बामपन्थी ब्लकका उम्मेदवारहरूले पनि चुनावी प्रतिस्पर्धालाई रोचक बनाएका छन् ।
विश्लेषकहरूका अनुसार कुनै पनि उम्मेदवारले पहिलो चरणमै ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत ल्याउन नसकेमा फेब्रुअरीमा दोस्रो चरणको चुनाव (Run-off) हुने सम्भावना प्रबल छ ।
चुनावको मिति नजिकिएसँगै प्रचारप्रसार शैली पनि निकै आक्रामक र व्यापक बनेको छ । टेलिभिजनमा हुने उम्मेदवारहरू बिचको ‘डिबेट’ (बहस) लगभग सकिएका छन्, जसले मतदातालाई उम्मेदवारका एजेन्डा बुझ्न मद्दत गरेको थियो । अहिले अन्तिम सातामा उम्मेदवारहरूले ‘सडक र्याली’ (पोर्चुगिजमा जसलाई ‘अरुआदा’ भनिन्छ) लाई तीव्रता दिएका छन् । उम्मेदवारहरू ठूला सहरहरू लिस्बन, पोर्टो लगायतका भित्री गल्ली र चोकहरूमा पुगेर सर्वसाधारणसँग हात मिलाउने, फोटो खिच्ने र आफ्ना पर्चाहरू बाँड्ने काममा व्यस्त छन् ।
खराब मौसम र जाडोको बाबजुद पनि उम्मेदवारहरू सडकमा ओर्लिएर अन्तिम कसरत गरिरहेका छन् भने सामाजिक सञ्जालमा पनि विज्ञापन र भिडियो सन्देशहरूको बाढी नै आएको छ ।
पोर्चुगलमा रहेका नेपाली समुदायका लागि पनि यो चुनाव विशेष चासोको विषय बनेको छ । विशेषगरी आप्रवासन नीति, आवास (हाउसिङ) को समस्या र स्वास्थ्य सेवामा सुधारजस्ता मुद्दाहरू यसपालिको चुनावका मुख्य एजेन्डा हुन् । केही उम्मेदवारले आप्रवासी नीतिमा कडाइ गर्ने कुरा उठाइरहँदा, अन्य उम्मेदवारहरूले समावेशी र लचिलो नीतिको पक्षपोषण गरेका छन् ।
त्यसैले यहाँ बस्ने नेपालीहरूले कुन उम्मेदवारले जित्छ र भविष्यमा बन्ने सरकारलाई कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरालाई नजिकबाट नियालिरहेका छन् । आइतबार हुने मतदानले नै पोर्चुगलको आगामी ५ वर्षको राजनीतिक दिशा तय गर्नेछ ।
