सोफिया (बुल्गेरिया) — नयाँ वर्षको सुरुवातसँगै बुल्गेरियाले युरोपेली संघको एकल मुद्रा ‘युरो’ लाई आफ्नो आधिकारिक मुद्राको रूपमा अँगालेको छ। यो ऐतिहासिक कदमसँगै बुल्गेरिया युरो क्षेत्र (युरोजोन) को २१औँ सदस्य राष्ट्र बन्न सफल भएको छ । लामो समयदेखिको तयारी, आर्थिक सुधार र मापदण्डहरूको पालनापछि यो बाल्कन राष्ट्रले अन्ततः आफ्नो राष्ट्रिय मुद्रा ‘लेभ’ लाई विदा गर्दै युरोपेली वित्तीय मूलप्रवाहमा आफूलाई पूर्ण रूपमा समाहित गरेको हो ।
यस महत्वपूर्ण परिवर्तनको आधार गत जुलाईमा गरिएको औपचारिक निर्णयबाट तय भएको थियो । सोही निर्णय अनुसार युरो र बुल्गेरियन लेभबीचको आधिकारिक विनिमय दर १ युरो बराबर १.९५५८३ लेभ (1.95583 BGN) कायम गरिएको छ । सन् २००७ देखि युरोपेली संघको सदस्य रहेको बुल्गेरियाका लागि यो क्षण करिब दुई दशक लामो एकीकरण प्रक्रियाको सुखद परिणाम हो । यसअघि पछिल्लो पटक सन् २०२३ को जनवरीमा क्रोएसिया युरो क्षेत्रमा सामेल भएको थियो। क्रोएसियापछि बुल्गेरियाको प्रवेशले युरोपेली मौद्रिक संघको विस्तार निरन्तर चलिरहेको सन्देश दिएको छ ।
बुल्गेरिया युरो क्षेत्रमा सामेल भएसँगै देशको राष्ट्रिय केन्द्रीय बैंक, ‘बुल्गेरियन नेशनल बैंक’ (Българска народна банка), अब आधिकारिक रूपमा ‘युरोसिस्टम’ को अभिन्न अंग बनेको छ । यस संरचनात्मक परिवर्तनसँगै बुल्गेरियन नेशनल बैंकका गभर्नरले अब युरोपेली केन्द्रीय बैंक (ECB) को गभर्निङ काउन्सिलमा स्थान सुनिश्चित गरेका छन् । यसले बुल्गेरियालाई युरोपेली मौद्रिक नीति निर्माणमा प्रत्यक्ष सहभागी हुने र आफ्नो देशको आर्थिक हितका पक्षमा आवाज उठाउने अवसर प्रदान गरेको छ ।
यो विस्तारले युरो मुद्रा प्रयोग गर्ने युरोपेली नागरिकहरूको कुल संख्या ३५ करोडभन्दा बढी पुर्याएको छ, जसले विश्व बजारमा डलरपछि दोस्रो ठूलो आरक्षित मुद्राको रूपमा युरोको स्थितिलाई थप मजबुत बनाएको छ । बुल्गेरियाको प्रवेशपछि अब युरोपेली संघका २७ सदस्य राष्ट्रहरूमध्ये केवल छ वटा राष्ट्रहरू मात्र मुद्रा संघभन्दा बाहिर रहेका छन् । ती राष्ट्रहरूमा स्वीडेन, पोल्याण्ड, चेक गणराज्य, हंगेरी, रोमानिया र डेनमार्क पर्दछन् ।
बुल्गेरियाली सरकार र युरोपेली अधिकारीहरूले यस कदमले देशमा मूल्य स्थिरता ल्याउने, वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्ने र पर्यटक तथा व्यवसायीहरूलाई मुद्रा सटहीको झन्झटबाट मुक्त गर्ने अपेक्षा गरेका छन् । यो निर्णयले बुल्गेरियालाई आर्थिक रूपमा मात्र नभई राजनीतिक रूपमा पनि युरोपको केन्द्रभागमा स्थापित गराएको छ ।
