सिड्नी (अष्ट्रेलिया) — सुनौलो भविष्यको सपना बोकेर उच्च शिक्षाका लागि अष्ट्रेलिया पुगेका नेपाली विद्यार्थीहरूको नियति पछिल्लो समय निकै कहालीलाग्दो बन्दै गएको छ । अष्ट्रेलियाको सिड्नी शहरबाट मात्रै पछिल्लो एक महिनाको छोटो अवधिमा १० जना नेपाली विद्यार्थीको शव नेपाल पठाइएको तथ्य सार्वजनिक भएपछि सिङ्गो नेपाली समुदाय गहिरो शोक, चिन्ता र आक्रोशमा डुबेको छ । यो तथ्यांकले प्रवासमा रहेका नेपाली विद्यार्थीहरूको मानसिक स्वास्थ्य र जीवनशैलीमा देखिएको भयावह स्थितिलाई उजागर गरेको छ ।
गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) अष्ट्रेलियाको न्यु साउथ वेल्सकी संयोजक उषाकिरणका अनुसार, यो दुखद नियति भोग्नेहरू सबै २३ देखि ३० वर्ष उमेर समूहका युवा विद्यार्थीहरू थिए । जीवनको सबैभन्दा ऊर्जावान समयमा, अध्ययन र करियर निर्माणको मुख्य उद्देश्य लिएर अष्ट्रेलिया टेक्ने यी युवाहरू कसरी आत्महत्याको बाटो रोज्न विवश भए भन्ने प्रश्न अहिले गम्भीर बनेर उभिएको छ। प्रारम्भिक विवरणहरूले देखाए अनुसार, व्यक्तिगत समस्या, सामाजिक दबाब र बिग्रँदो मानसिक स्वास्थ्यले उनीहरूलाई मृत्युको मुखमा पुर्याएको देखिन्छ ।
महत्वाकांक्षाको भारी र भड्किएको बाटो अष्ट्रेलियाको चमकधमक र सामाजिक सञ्जालमा देखिने रङ्गीन जीवनशैलीको पछाडि लुकेको अन्धकार पक्ष डरलाग्दो छ । संयोजक उषाकिरणका अनुसार धेरै विद्यार्थीहरू अत्यधिक महत्वाकांक्षा र परिवारको ठूलो अपेक्षाको भारीले थिचिएका हुन्छन् । जब वास्तविकता सोचेजस्तो हुँदैन, तब उनीहरूमा गहिरो निराशा छाउँछ । यही निराशाबाट उम्कन कतिपय विद्यार्थीहरू लागुऔषध दुर्व्यसनमा फस्ने र जुवा तास (क्यासिनो) जस्ता हानिकारक गतिविधिमा संलग्न हुने गरेको पाइएको छ ।
विशेषगरी, नेपाली समुदाय वा साथीभाइसँग घुलमिल नहुने, आफ्ना समस्याहरू कसैसँग नबाँड्ने र एक्लोपन रोज्ने विद्यार्थीहरू आत्महत्याको उच्च जोखिममा देखिएका छन् । पढाइको चाप र कामको थकानबीच सन्तुलन मिलाउन नसक्दा धेरैले बीचमै पढाइ छाड्ने गरेका छन्, जसले उनीहरूको मानसिक तनावलाई झनै बढावा दिएको छ ।
ऋण, अपराधबोध र सडकको बास समस्या केवल मानसिक मात्र नभएर आर्थिक पनि बन्ने गरेको छ । कतिपय विद्यार्थीहरू डिप्रेसन वा दुर्व्यसनका कारण न त कलेज जान्छन्, न त काम नै गर्न सक्छन् । यस्तो अवस्थामा उनीहरूले आफ्नो यथार्थ लुकाएर नेपालमा रहेका परिवारसँग निरन्तर पैसा मागिरहन्छन् । एकातिर आफ्नो पढाइ र भविष्य अन्धकारमय भएको देख्नु र अर्कोतिर छोराछोरीको उज्ज्वल भविष्यका लागि नेपालमा परिवार ऋणमा डुब्दै गएको महसुस हुनुले उनीहरूमा गम्भीर आत्मग्लानि र अपराधबोध उत्पन्न गराउँछ ।
लामो समय कलेज नजाँदा र सम्पर्कविहीन हुँदा उनीहरूको भिसा स्वतः रद्द हुने वा अवैधानिक बन्ने खतरा हुन्छ । वैधानिक हैसियत गुमेपछि र आर्थिक स्रोत सुकेपछि, कतिपय विद्यार्थीहरू रेल स्टेशन, सडक किनार वा अस्थायी आश्रय स्थलहरूमा बस्न बाध्य भएको तीतो यथार्थ पनि बाहिर आएको छ । यस्तो दयनीय अवस्था र खराब संगतले उनीहरूलाई मानसिक असन्तुलनको चरम बिन्दुमा पुर्याउँछ, जसको अन्तिम परिणाम आत्महत्या जस्तो दुखद निर्णय हुन पुगेको छ ।
समुदायमा त्रास र हस्तक्षेपको खाँचो सिड्नीबाट लगातार एउटै उमेर समूहका विद्यार्थीहरूको शव काठको बाकसमा बन्द भएर नेपाल फर्किन थालेपछि अष्ट्रेलियास्थित नेपाली अभिभावक र सरोकारवाला निकायहरू त्रसित बनेका छन् । यो घटनाक्रमले अब केवल शोक मनाएर मात्र पुग्दैन, ठोस कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकतालाई औंल्याएको छ ।
अहिले अष्ट्रेलियामा रहेका नेपाली संघ-संस्थाहरूले मानसिक स्वास्थ्य सहयोग, नियमित काउन्सेलिङ र विद्यार्थीहरूको अवस्थाबारे सामुदायिक निगरानी बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । समयमै सही सूचना, अभिभावकत्व र भावनात्मक सहयोग प्रदान गर्न सके धेरैको ज्यान बचाउन सकिने निष्कर्षमा समुदाय पुगेको छ । यो मानवीय संकटलाई रोक्न तत्कालै प्रभावकारी हस्तक्षेप नभए अष्ट्रेलियाको सपना अझै धेरै परिवारका लागि अभिशाप बन्न सक्ने खतरा देखिएको छ ।
